Maisha ya Wima
Andiko la Biblia: Isaya 40:27-31
“27. Kwa nini unasema, Ee Yakobo, na kulalamika, Ee Israeli, ‘Njia yangu imefichwa kwa BWANA; haki yangu imepuuzwa na Mungu wangu’? 28. Je, hujui? Je, hujasikia? BWANA ni Mungu wa milele, Muumba wa miisho ya dunia. Hachoki wala kulegea, na hakuna awezaye kuuelewa ukubwa wa ufahamu wake. 29. Huwapa nguvu waliochoka na kuwaongezea uwezo walio dhaifu. 30. Hata vijana huchoka na kulegea, nao wavulana hujikwaa na kuanguka; 31. bali wale wanaomtumaini BWANA watapata nguvu mpya. Watapaa kwa mbawa kama tai; watakimbia bila kuchoka, watatembea bila kuzimia. ”
Inasemekana kuwa kuna mahusiano mawili katika maisha ya mwanadamu: uhusiano wa wima na uhusiano wa mlalo.
Mahusiano ya wima ni pamoja na yale kati ya Mungu na wanadamu, wazazi na watoto, walimu na wanafunzi, viongozi na walio chini yao. Mahusiano ya mlalo ni kati ya marafiki, wafanyakazi wenza na majirani. Msalaba unaonyesha mahali ambapo mahusiano haya hukutana. Hii ina maana kwamba hatupaswi kushikamana tu na mambo ya mwili katika ulimwengu huu, bali tuishi maisha ya kiroho yanayoinuka kuelekea mbinguni. Ulimwengu wa mlalo huongozwa na kutimiza tamaa za mwili; maisha yake hufuata tamaa ya mwili, tamaa ya macho na kiburi cha uzima.
Hata hivyo, ulimwengu wa wima unaongozwa na Yesu Kristo, aliye njia, kweli na uzima. Maisha ya wima hutazama mambo yaliyo juu, hushinda tamaa za mwili na kufuatilia mambo ya kiroho. Mtu anayeishi kwa tamaa za mwili hutazama mambo ya dunia na kuishi maisha ya mlalo; lakini anayemweka Mungu tumaini lake na kufuatilia mambo ya kiroho huishi maisha ya wima. Katika mstari wa 27, neno la Kiebrania “derek” humaanisha njia, barabara au mwenendo wa maisha. “Njia yangu imefichwa kwa BWANA” humaanisha kuwa njia ya kumfikia Mungu imezibwa.
Mungu aliwauliza Israeli: “Yakobo, Israeli, kwa nini njia ya mbinguni imezibwa? Je, njia ya mbinguni, ya kupata majibu na ya uzima imezibwa kwa sababu mnafanya mambo ya duniani na ya mwili badala ya mambo ya mbinguni na ya kiroho, mkiishi maisha ya mlalo badala ya maisha ya wima?” Mstari wa 31 unasema: “Wale wanaomtumaini BWANA watapata nguvu mpya.”
“Watapaa kwa mbawa kama tai; watakimbia bila kuchoka, watatembea bila kuzimia.” Hii ina maana kwamba tukiishi maisha ya wima badala ya ya mlalo, njia ya mbinguni itafunguka na mambo yote yatarejeshwa. Basi, tujifunze mambo yanayohitajika ili kuwa watu wa wima.
1. Maisha ya wima huishi kwa kusudi la maisha lililo juu kabisa. Mstari wa 31 unasema: “Wale wanaomtumaini BWANA watapata nguvu mpya.” Kumtumaini Mungu ni kumwelekea na kumtazama Yeye, anayetupa nguvu mpya za kushinda yote. Maisha ya mlalo huweka kusudi lake katika mambo ya kimwili, lakini maisha ya wima huweka kusudi katika mambo ya kiroho. Kusudi ni matokeo tunayotarajia mwishoni mwa maisha yetu. Sisi waumini wa Manmin hatupaswi kuishi tukilenga mambo ya dunia, bali tuishi maisha ya wima yenye kusudi la juu kabisa.
Basi, jambo la juu kabisa tunalopaswa kulilenga ni lipi? Ni Yerusalemu Mpya. Waumini wa Manmin wanapaswa kuishi kwa kusudi la kuingia mahali patakatifu pa juu kabisa, Yerusalemu Mpya, anapoishi Mungu Baba. Ni muhimu kufafanua kusudi la maisha yetu, kwa kuwa kusudi hutuvuta mbele kama kreni na kutuongoza kufikia lengo. Fikiria mtu aliyeanguka kwenye tope zito: anapojaribu kutembea, miguu hunasa na huteleza, naye hushindwa kutoka.
Mtu aliyekuwa akipita akamtupia kamba ndefu iliyofungwa kwenye mti uliokuwa juu ya kilima. Kwa kushikilia kamba na kujikokota hatua kwa hatua, yule mtu aliweza kutoka. Kwa mtazamo wa nguvu, ni kana kwamba mti ulimvuta mtu huyo. Kama mti usingekuwa umeimarishwa ardhini na ungetolewa, asingetoka kwenye tope hata akivuta kwa nguvu kiasi gani. Hii inafanana na kanuni ya tendo na mwitikio: mti ulimvuta kwa nguvu ileile aliyovuta kamba.
Kwa hiyo, kusudi hutuongoza kulingana na juhudi tunazoweka ili kulifikia. Wasiokuwa na kusudi huishia kuishi maisha ya kuyumbayumba kama mwani. Jambo jingine muhimu ni kupanga hatua za kulifikia kusudi; hizo huitwa malengo. Kusudi linaweza kuwa kubwa na kuonekana gumu kufikiwa, lakini malengo yawe mahususi na ya kutekelezeka kwa bidii. Kuyapima kwa namba au chati huongeza uwezekano wa kuyatimiza, na kila lengo linalofikiwa hutukaribisha zaidi kwenye kusudi linaloonekana haliwezekani.
Jamhuri ya Korea iliingia katika kundi la nchi zilizoendelea kwa ukuaji wa haraka ambao ulionekana kuwa hauwezekani. Hili halikutokea lenyewe. Nilipokuwa mwanafunzi nilisikia kuhusu “Mpango wa Miaka Mitano wa Maendeleo ya Uchumi” ulioanzishwa na Rais Park Chung-hee. Ulilenga kuendeleza uchumi na kuikomboa nchi kutoka hali ya kutokuendelea. Nilijiuliza kama nchi yangu ingeweza kuwa tajiri, kisha nikaona kuwa ingewezekana kwa sababu kulikuwa na hatua mahususi za kufikia lengo. Mpango ulipokamilika, kazi haikuishia hapo.
Mpango wa kwanza wa miaka mitano ulipofanikishwa, uliandaliwa wa pili, kisha wa tatu na mingine hadi lengo lilipotimizwa. Mipango hiyo iliweka msingi wa Korea kuwa nchi iliyoendelea na yenye uchumi imara. Ili kutimiza kusudi, weka malengo mahususi na uyatekeleze. Waumini wapendwa, ikiwa kusudi letu ni Yerusalemu Mpya, tuweke malengo yanayopimika na tuyatekeleze ili tufike huko. Hatuendi huko kwa kulitaja tu jina lake; kwa mfano, tunaweza kuweka lengo la kusoma sura kadhaa za Biblia kila siku.
Tunaweza kupanga muda wa kuomba kila siku na kushiriki katika Mkutano wa Maombi ya Danieli. (Kuanzia kesho kutakuwa na maombi maalumu ya Danieli; tafadhali jiunge nasi.) Weka lengo la kuondoa uovu moyoni, kuhudhuria ibada kwa wakati, kutochelewa wala kulala, na kumwabudu Mungu kwa namna inayompendeza. Weka malengo ya kuepuka maneno mabaya, kuwa na furaha, kutokata tamaa na kushukuru katika kila jambo. Yatekeleze kwa uaminifu ili maisha yako yalingane na kusudi lako.
Ukiamua kutazama, kusikiliza na kufikiri mambo ya kiroho, soma Neno la Mungu badala ya kutazama televisheni, na usikilize mahubiri badala ya burudani za kidunia. Badala ya kutafuta raha, jitahidi kwenda kanisani na kuomba. Tangu Adamu alipofanya dhambi, Shetani amekuwa akiwavuta watu wapendezwe na dunia. Hivyo, chunguza kama burudani, marafiki au anasa za dunia zinakupotosha; kama pesa, jinsia tofauti, sifa, mamlaka na raha zinakutoa kwenye lengo; kama mikusanyiko ya dunia inaonekana bora kuliko ya kanisa; na kama unaitegemea dunia badala ya Mungu. Tusiishi maisha ya mlalo yenye kusudi la kidunia, bali maisha ya wima yenye kusudi la juu, malengo yanayotekelezeka na juhudi za dhati.
2. Maisha ya wima hutatua matatizo kwa njia iliyo bora zaidi. Tunapoweka kusudi na malengo na kujitahidi kuyafikia, si kila mara tutakutana na njia laini; mara nyingi kuna miiba na mawe. Maisha ya mlalo hutumia mbinu za dunia, lakini maisha ya wima humtegemea Mungu aliye juu kabisa ili kupata suluhisho bora. Watu wanapokumbwa na shida, hufanya kazi kuanzia alfajiri hadi usiku bila kupumzika na kusema wamejitahidi kadiri wawezavyo. Lakini je, hiyo ndiyo njia bora? Hapana. Kuna mfano huu:
Baba mmoja alimpeleka mwanawe wa shule ya msingi mlimani. Walipofika katikati, baba akapumzika na kumwonyesha mwanawe jiwe kubwa, akamwomba alisogeze. Mtoto akajaribu kulisukuma, kulitikisa na hata kulipiga teke, lakini halikusogea. Akasema, “Baba, nimejaribu kila kitu na kufanya niwezavyo, lakini limeshindindikana.” Baba akamjibu, “Hujafanya kila unachoweza; kuna njia moja hujajaribu.” Mtoto akasema, “Ni kweli, sijakuomba unisaidie. Siwezi peke yangu; tafadhali nisaidie.” Waliposhirikiana, waliweza kulisogeza. Mara nyingi tunasema tunafanya tuwezavyo.
Kufanya tuwezavyo kunamaanisha nini? Wema mkuu ni Mungu. Juhudi za mwanadamu peke yake si bora kabisa; bora zaidi ni kumtegemea Mungu, aliye wema wenyewe, na kutatua tatizo kwa njia yake. Huenda mtu akamwambia Mungu, “Nilifanya kazi kwa ajili ya familia yangu mchana na usiku bila kupumzika; kwa nini thawabu yangu ni ndogo?” Mungu angemjibu kwamba alijitegemea mwenyewe badala ya kumtegemea Yeye, hivyo aliishi maisha ya kiwango cha pili. Zaburi 147:10–11 inasema Mungu hapendezwi na nguvu za miguu ya mwanadamu, bali hupendezwa na wanaomtumaini.
Kwa kuwa kumtegemea Mungu ndilo jambo bora zaidi analoweza kufanya mwanadamu, Mungu hupendezwa na wanaomtegemea. Isaya 40:30–31 husema kuwa hata tunapochoka na kujikwaa, wanaomtegemea Mungu watapata nguvu mpya kama tai. Fikiria mawingu meusi yakikusanyika ghafla na mvua kubwa kunyesha. Ndege hujificha msituni chini ya matawi au kwenye ukingo wa paa na kukunja mabawa yao; lakini tai huyatanua mabawa yake na kuruka juu.
Tai hupaa juu ya mawingu ya mvua na kufika mahali panapong’aa kwa jua. Ndege wengine huruka mlalo na kujificha, lakini tai hupanua mabawa yake na kupaa. Vivyo hivyo, matatizo yanapotokea, mtu wa wima humtegemea Mungu ambaye kwake yote yanawezekana, na kwa imani na maombi hupaa kwake akitegemea nguvu zake. Kutandaza mabawa kunafananisha kuomba. Waisraeli walikumbana na shida nyingi walipoondoka Misri na kupita jangwani. Kutoka 17 husimulia jinsi Waamaleki walivyowashambulia, lakini Waisraeli wakashinda na kujenga madhabahu waliyoita Yehova Nisi, yaani, BWANA ni bendera yangu na ushindi wangu.
Musa alichagua kufanya lililo bora. Yoshua aliwaongoza watu kupigana chini ya mlima, huku Musa, Haruni na Huri wakipanda mlimani kuomba. Wangeweza kushiriki vitani, lakini walipanda kuomba. Maisha ya wima humwangalia Mungu kwa maombi na kumtegemea. Hata hivyo, mtu hapaswi kupuuza wajibu wake; Yoshua alifanya alichoweza vitani, huku Musa akiomba. Juhudi ya mwanadamu ni bora awezalo kufanya, lakini kumtegemea Mungu ndiko bora kabisa. Mungu aliwapa ushindi. Katika Mathayo 14:30–31, Petro alipoogopa upepo na kuanza kuzama, akalia, “Bwana, niokoe!” Yesu akamshika mara moja na kumwokoa.
Ndiyo, mikono hii midogo inaweza kuandika, kula na kufanya kazi fulani, lakini tunahitaji kutegemea mkono mkuu wa Mungu. Kama Petro, tunapaswa kuomba kwa bidii na kutegemea mkono wenye nguvu wa Bwana atuokoe katika dhiki na mateso. Mkono wa Mungu uliumba mbingu, dunia na vyote vilivyomo; ulifanya muujiza wa mikate mitano na samaki wawili, ukatuliza mawimbi na kuwafufua wafu. Ni mkono wa uponyaji unaoweza kumponya mwenye ukoma. Na tuwe waumini wanaomtegemea Mungu kwa maombi ya dhati na kuishi maisha bora kabisa.
3. Maisha ya wima hujenga wema kwa kiwango cha juu kabisa. Katika Luka 6:45, Yesu alisema kuwa mtu mwema hutoa mema kutoka hazina njema ya moyo wake, na mtu mwovu hutoa mabaya kutoka hazina mbaya, kwa maana kinywa hunena yaliyojaa moyoni. Kiroho, wema na uovu hukusanyika moyoni. Hata kama hasira na kukata tamaa havijatoka kinywani, vinaweza kujijenga moyoni. Vivyo hivyo, wema na upendo hukusanyika kila tunapotenda mema.
Kwa hiyo, tukatae na kuondoa uongo mara moja ili usijengeke moyoni, na tujaze mioyo yetu kweli, wema na upendo. Henoko, aliyepaa mbinguni bila kufa, alifurahia kujenga wema na hivyo akafikia ukamilifu wa roho. Alitii Neno la Mungu na wazazi wake, aliishi kwa amani na ndugu zake, hakujitafutia makuu, bali aliwajali wengine na kuwaruhusu watangulie. Alijaza moyo wake wema na upendo, akafanana zaidi na Mungu na kuwa na ushirika wa karibu naye.
Inasemekana Henoko alimwita Mungu “Baba.” Wanadamu waliweza kumwita Mungu Baba baada ya Yesu kufa msalabani na kutupa msamaha wa dhambi kupitia damu yake, naye Mungu akamtuma Roho Mtakatifu ili waumini wawe watoto wake. Lakini Henoko, wa kizazi cha saba tangu Adamu katika Agano la Kale, alikuwa tayari amejenga wema na upendo na kufanana na Mungu. Aliishi maisha ya wima na baadaye akachukuliwa bila kufa. Katika maisha ya mlalo, mtu hutubu kisha hurudia dhambi ileile; kutubu ni vizuri, lakini kurudia kosa lilelile huonyesha kuwa kweli haijajengeka moyoni.
Toba ya kweli si kukiri kosa kwa midomo tu, bali ni kugeuka kabisa kutoka dhambini. Mungu akikuagiza uende mashariki, geuza hatua zako kutoka magharibi na uende mashariki, ukitenda yanayompendeza na kuzaa matunda ya toba. Ukitubu chuki, jenga upendo na ujaze nafasi yake kwa rehema na wema ili chuki isirudi. Ukitubu kiburi, jaza nafasi hiyo kwa upole na unyenyekevu. Ukitubu manung’uniko, endelea kujenga upole, shukrani na furaha moyoni ili manung’uniko yasichipue tena.
Kuna methali ya Kikorea isemayo, “Mimina maji kwenye chungu kisicho na chini.” Chungu chenye tundu kubwa humwaga maji yote, hata mtu akijitahidi kiasi gani. Katika kijiji fulani kulikuwa na mashindano ya kujaza chungu kilichovunjika kwa kuchota maji kwenye bwawa. Watu walijitahidi kuchota na kumimina maji, lakini yalitoka kupitia tundu. Walijaribu kuziba kwa mikono au miili yao, lakini hawakufaulu.
Unafikiri wangewezaje kukijaza? Mwishowe mshiriki mmoja alisema haiwezekani, akakitupa chungu ndani ya bwawa. Chungu kilipozama majini, kikajaa! 2 Wakorintho 4:7 hulinganisha wanadamu na vyombo vya udongo: “Tunayo hazina hii katika vyombo vya udongo.” Isaya 64:8 husema, “Sisi tu udongo, nawe ndiwe mfinyanzi.” Lakini tangu Adamu alipokula tunda la mti wa ujuzi wa mema na mabaya, wanadamu wamekuwa kama chungu kilichovunjika.
Tunapopokea neema, tunasema, “Nitaacha chuki na kuishi kwa upendo,” lakini baada ya muda upendo huonekana kuisha na chuki kurudi. Kisha tunatubu na kumwomba Baba atujaze upendo tena, lakini hali hurudia. Hatupaswi kuendelea hivyo. Kama chungu kilichotupwa bwawani, tunapaswa kujiachilia kabisa na kuzamishwa katika upendo wa Mungu Baba. Tujazwe na neema yake kama maji ya bwawa au maporomoko ya maji mpaka mioyo yetu ijazwe kabisa na wema na upendo wake. Mioyo yetu ikijaa hivyo, harufu nzuri ya kiroho itatoka ndani yetu.
Harufu hiyo ni ya wema, upendo, utakatifu, Bwana na Baba. Unapoomba kwa bidii ili kufikia kusudi la maisha na lengo la imani, jiulize kama unatenda wema na upendo unaolingana na malengo hayo. Mara nyingi tunajitahidi kuepuka uovu na dhambi ili tutakaswe, lakini tunapaswa pia kujitahidi kutenda mema na kuonyesha upendo. Tukitafuta wema na upendo kwa bidii, tutaingia katika utakatifu kwa urahisi zaidi. Tusiishie katika maisha ya imani yasiyo na mwendo, tukikiri dhambi tu; tujaze mioyo yetu wema na upendo, tumfuate Bwana na kukua katika ukomavu wa Kristo kama Waefeso 4:13 inavyosema.
Tuishi maisha ya imani yenye juhudi na maendeleo. Kwa kumalizia, waumini wapendwa, leo nimeeleza mambo matatu kuhusu maisha ya wima: kwanza, kuweka kusudi la maisha katika kiwango cha juu kabisa; pili, kutatua matatizo kwa njia bora kabisa; na tatu, kujenga wema kwa kiwango cha juu. Ndege inapotaka kupaa, kwanza hukimbia kwenye njia tambarare. Ikienda polepole au kwa kasi ileile, inaweza kusonga mbele lakini haitapaa juu.
Ili ndege ipae angani, kasi yake kwenye njia tambarare lazima iongezeke hatua kwa hatua. Kisha upepo huinua sehemu ya mbele ya ndege na, ingawa haipandi wima kabisa, huinuka kwa mwinuko na kupaa angani.
Ili tuache maisha ya mlalo yanayotazama mambo ya dunia na tamaa za mwili, na kuishi maisha ya wima yanayomtazama Mungu na kufuatilia mambo ya kiroho, tunapaswa kusonga mbele kwa bidii zaidi kuliko hapo awali. Tuombe kwa shauku zaidi, tuwe na imani kubwa zaidi na tuwe na bidii zaidi.
Tuwe wa kweli zaidi kuliko hapo awali. Waumini wapendwa wa Manmin, tusikome kumfuata Mchungaji Mkuu. Ili tuishi maisha ya uaminifu, tusonge mbele, tuombe kwa bidii, tulitii Neno na tuwe waaminifu zaidi kuliko hapo awali. Ninaomba katika jina la Bwana kwamba muwe na bidii zaidi katika kazi ya Bwana. — MWISHO —
